Ngôn ngữ máy là gì? Phương pháp lựa chọn ngôn ngữ lập trình phù hợp

ngôn ngữ máy là gì

Với bất cứ ai khi muốn bắt đầu sự nghiệp với công nghệ thông tin nói chung và lập trình nói riêng thì việc nắm rõ bản chất là rất quan trọng. Điều đầu tiên và tiên quyết bạn cần hiểu chính là các khái niệm về ngôn ngữ lập trình. Vậy ngôn ngữ lập trình là gì? Ngôn ngữ máy là gì? Cùng chúng tôi tìm hiểu ngay bài viết dưới đây nhé.

Ngôn ngữ lập trình là gì?

Ngôn ngữ lập trình là gì và có mấy loại? Ngôn ngữ lập trình (programming language) là một dạng ngôn ngữ máy tính dùng để viết ra phần mềm hoặc các tập lệnh để hướng dẫn máy tính làm theo. 

Dạng ngôn ngữ này sẽ được chuẩn hoá theo một hệ thống các quy tắc riêng. Để người lập trình mô tả các chương trình làm việc cho thiết bị điện tử mà cả con người và thiết bị đó đều hiểu được.

Hiện nay có nhiều loại ngôn ngữ lập trình đang được sử dụng. Mỗi ngôn ngữ đều sẽ có cá cú pháp sử dụng riêng bên cạnh những điểm tương đồng vốn có. 

Việc cần làm của các lập trình viên là học các quy tắc, cú pháp và cấu trúc ngôn ngữ. Rồi tiến hành viết mã nguồn trong một trình soạn thảo hoặc IDE. Và biên dịch code thành ngôn ngữ máy để máy tính hiểu và thực hiện được. 

Ngôn ngữ lập trình là gì?
Ngôn ngữ lập trình là gì?

Ngôn ngữ máy là gì? 

Khái niệm của ngôn ngữ máy

Ngôn ngữ máy tính là gì? Ngôn ngữ máy (machine language) là loại ngôn ngữ duy nhất để viết chương trình để máy tính có thể hiểu được và thực hiện theo yêu cầu đó. 

Ngôn ngữ này thường được viết bằng mã hex hoặc mã nhị phân 0 – 1. Ngôn ngữ máy có khả năng làm việc tuyệt vời và khai thác tối ưu được phần cứng của máy tính.

Mỗi loại máy tính đều có ngôn ngữ máy riêng của nó. Khi sử dụng ngôn ngữ máy, máy tính sẽ trực tiếp hiểu lệnh của bạn mà không cần thông qua các trình biên dịch khác. 

Ngôn ngữ máy là gì?
Ngôn ngữ máy là gì?

Ưu điểm của ngôn ngữ máy là gì? 

Ngôn ngữ máy được biết đến là cầu nói giúp cho quá trình giao tiếp giữa máy tính và phần cứng trơn tru hơn. 

Trong đó, những ưu điểm nổi bật của ngôn ngữ máy bao gồm:

  • Tận dụng tối đa các tính năng cung cấp trong phần cứng máy tính
  • Trao đổi trực tiếp và thực hiện mọi yêu cầu của máy tính nhanh chóng
  • Không cần trình biên dịch mà máy tính vẫn hiểu được công việc người dùng muốn nó thực hiện.

Freelancer có cần phải đóng thuế không?

Nhược điểm của ngôn ngữ máy là gì?

Bên cạnh những ưu điểm đã kể ra, ngôn ngữ máy cũng tồn tại một số nhược điểm như:

  • Người dùng phải ghi nhớ cách vận hành và hoạt động của toàn bộ code
  • Luôn thực hiện việc lưu trữ toàn bộ Memory
  • Khó làm việc với ngôn ngữ máy và khó debug chương trình khi nó được viết bằng loại ngôn ngữ này

Các loại ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất hiện nay 

Ngôn ngữ lập trình C

Ngôn ngữ lập trình C là một loại ngôn ngữ mệnh lệnh được phát triển từ những năm 1970 bởi Dennis Ritchie dùng trong hệ điều hành UNIX. Kể từ đó, loại ngôn ngữ này đã lan rộng ra nhiều hệ điều hành khác và trở thành một trong những ngôn ngữ phổ biến nhất.

Ngôn ngữ lập trình C được sáng lập từ năm 1970
Ngôn ngữ lập trình C được sáng lập từ năm 1970

C là một ngôn ngữ hiệu quả và được ưa chuộng để viết các phần mềm hệ thống. Bên cạnh đó, C cũng thường được sử dụng trong giảng dạy khoa học máy tính. Mặc dù ngôn ngữ này không được thiết kế dành cho người mới bắt đầu nhập môn. 

Cuốn sách “The C Programing Language” được biết đến là cuốn bách khoa toàn thư về ngôn ngữ này.

Python

Python là ngôn ngữ xuất hiện lần đầu vào năm 1991. Python nhanh chóng được đón nhận nhờ các đoạn mã dễ đọc giống như Ruby. Đây cũng là ngôn ngữ lập trình dễ hiểu nhất dành cho người mới bắt đầu. 

Python phù hợp với các lĩnh vực phát triển trong thời đại công nghệ 4.0 như học máy, khoa học dữ liệu, phân tích dự đoán, trí tuệ nhân tạo AI,… 

Các nhà lập trình đang sử dụng Python trong nhiều nhiệm vụ khác nhau. Từ việc thiết kế ứng dụng trong doanh nghiệp, thiết kế phần mềm, đào tạo dữ liệu bằng mô hình học máy hay chọn lọc và sắp xếp dữ liệu,… 

Python phù hợp với các lĩnh vực phát triển trong thời đại công nghệ 4.0
Python phù hợp với các lĩnh vực phát triển trong thời đại công nghệ 4.0

Python đang trở thành một trong những ngôn ngữ lập trình phổ biến kể từ năm 2017. Đây được dự báo sẽ trở thành một đối thủ có thể thay thế được ngôn ngữ C trong tương lai. 

Java

Ngôn ngữ lập trình Java được phát minh vào năm 1991 bởi Sun Microsystems như một ngôn ngữ lập trình dành cho các hệ thống truyền hình tương tác. Nền tảng Java của Oracle đã trở thành ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất thế giới. Java cũng là ngôn ngữ thiết yếu trong phát triển ứng dụng Android và phần mềm doanh nghiệp hoặc TV thông minh. 

Trong những năm trở lại đây, Java là một trong những ngôn ngữ phổ biến được ứng dụng trong nhiều công việc. Nhu cầu tuyển dụng vị trí này ngày càng tăng cao. Một số công việc đòi hỏi biết Java gồm: Back-End Developer, Big Data Developer, Android Developer, Embedded Devices Developer,…

Mức lương cho vị trí này cụ thể với số năm kinh nghiệm như sau:

  • Mới tốt nghiệp: 4 – 6tr
  • Có kinh nghiệm từ 1 – 3 năm: 8 – 12tr
  • Có kinh nghiệm từ 3 – 5 năm: 12 – 18tr 
 Java là ngôn ngữ thiết yếu trong phát triển ứng dụng Android
Java là ngôn ngữ thiết yếu trong phát triển ứng dụng Android

C++

C++ được phát minh vào năm 1983 với mục đích nhằm thay thế cho ngôn ngữ C truyền thống. Ngôn ngữ này rất phổ biến với các nhà phát triển trên toàn cầu. Người ta có thể ứng dụng ngôn ngữ C++ trong ứng dụng web dành cho máy tính để bàn hoặc trong cơ sở hạ tầng phòng máy chủ. Google Chrome, Microsoft Windows hay các phần mềm cho phi cơ chiến đấu đều được viết bằng C++.

C++ rất phổ biến với các nhà phát triển trên toàn cầu
C++ rất phổ biến với các nhà phát triển trên toàn cầu

C#

C# được đọc là “C-Sharp”, tương tự như cách đọc của nốt # trong âm nhạc. C# là ngôn ngữ lập trình biến thể của C, được phát triển bởi Microsoft. 

Ngôn ngữ lập trình C# được ưa chuộng nhờ khả năng đưa ra ý tưởng kiểu Java vào cách lập trình của mình và phần lớn được sử dụng bởi các nhà phát triển phần mềm kinh doanh. 

C# là ngôn ngữ lập trình biến thể của C
C# là ngôn ngữ lập trình biến thể của C

Visual Basic

Visual Basic là một ngôn ngữ lập trình hướng đến sự kiện của Microsoft, cung cấp GUI cho pháp các lập trình viên sửa code đơn giản hơn thông qua các thao tác kéo thả đối tượng và xác định hành vi của chúng. 

Visual Basic có nguồn gốc từ Basic, vừa hướng tới đối tượng, vừa hướng tới sự kiện. Nó được thiết kế để người học dễ hiểu và dễ viết code hơn. 

Đôi khi, nó được gọi là hệ thống RAD, sử dụng để xây dựng nguyên mẫu của một ứng dụng rồi sau đó sử dụng ngôn ngữ khác khó hơn để hoàn thiện. 

Visual Basic là ngôn ngữ được phát triển bởi Microsoft
Visual Basic là ngôn ngữ được phát triển bởi Microsoft

JavaScript

Mặc dù tên gọi có phần giống nhau nhưng JavaScript và Java không hề liên quan gì đến nhau. JavaScript là ngôn ngữ lập trình cơ bản nhất khi phát triển các ứng dụng web. 

JavaScript thường chạy trên các web hiện đại nhưng đôi lúc cũng chính là nguyên nhân làm chậm tốc độ trình duyệt hoặc đẩy người dùng vào các lỗ hổng bảo mật. 

JavaScript là ngôn ngữ lập trình cơ bản nhất khi phát triển các ứng dụng web
JavaScript là ngôn ngữ lập trình cơ bản nhất khi phát triển các ứng dụng web

PHP

PHP là một ngôn ngữ phổ biến trong thiết kế website. Một số nền tảng lớn được phát triển bằng PHP như Facebook, Yahoo, WordPress,…

Tuy vậy, nhiều người dùng k thích PHP, điển hình phải kể đến Jeff Atwood– nhà sáng lập Stack Exchange. Ông từng phát biểu: “PHP không phải một ngôn ngữ lập trình mà đúng hơn là một đống tạp nham các từ khoá và function.”

PHP là một ngôn ngữ phổ biến trong thiết kế website
PHP là một ngôn ngữ phổ biến trong thiết kế website

SQL

SQL (Structured Query Language) là một loại ngôn ngữ truy vấn dữ liệu có cấu trúc. SQL là ngôn ngữ lập trình tiêu chuẩn cho các hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ. Một số câu lệnh SQL có thể dùng để thao tác với dữ liệu như thêm, sửa, xóa, cập nhật, lấy dữ liệu từ cơ sở dữ liệu,…

SQL là một loại ngôn ngữ truy vấn dữ liệu có cấu trúc
SQL là một loại ngôn ngữ truy vấn dữ liệu có cấu trúc

R

R được biết đến là một ngôn ngữ lập trình dành cho phần mềm miễn phí, được sử dụng để tính toán và thống kê đồ hoạ, được hỗ trợ bởi R Foundation for Statistical Computing. 

Ngôn ngữ R được ứng dụng rộng rãi bởi các nhà thống kê và những người khai phá dữ liệu cho phát triển phần mềm thống kê. 

Ngôn ngữ R được sử dụng trong tính toán và thống kê đồ hoạ
Ngôn ngữ R được sử dụng trong tính toán và thống kê đồ hoạ

Nên lựa chọn ngôn ngữ lập trình nào khi mới học lập trình?

Ngôn ngữ C 

Ưu điểm

  • Hiệu suất cao: C chạy mượt trên những hệ thống giới hạn về dung lượng
  • Tính linh hoạt: C có thể dùng để viết các ứng dụng trên hệ thống vi điều khiển 8 bit hay hệ thống 64bit, thậm chí còn có thể thực hiện ở các siêu máy tính. C cũng hỗ trợ nhiều kiểu dữ liệu và việc chuyển đổi khá dễ dàng
  • Cú pháp logic: Cú pháp của C sát với suy nghĩ logic nên việc code diễn ra đơn giản và nhanh chóng

Nhược điểm

  • Mảng phải có kích thước cố định
  • Các byte vùng nhớ cấp phát mảng phải liên tục được sắp xếp
  • Việc chèn hay xóa phần tử của mảng mất nhiều thời gian
Ngôn ngữ lập trình C có thể chạy mượt trên các hệ thống
Ngôn ngữ lập trình C có thể chạy mượt trên các hệ thống

Ngôn ngữ C++

Ưu điểm

  • Tính phổ biến: C++ là ngôn ngữ mà hầu hết lập trình viên đều sẽ phải học bởi nó rất dễ hiểu và dễ sử dụng
  • Tính di động cao: khi viết một chương trình trên C++ bạn có thể sử dụng nó để chạy trên nhiều platform khác nhau. C++ phù hợp với cả những hệ thống nhỏ và hệ thống lớn

Nhược điểm

  • Cần có kích thước mảng cố định. Khi cấp phát mảng tĩnh, mảng cần khai báo với kích thước xác định trước khi được chạy chương trình
  • Luôn phải sắp xếp liên tục các byte vùng bộ nhớ cấp phát mảng

Hầu hết lập trình viên đều phải học qua ngôn ngữ C++
Hầu hết lập trình viên đều phải học qua ngôn ngữ C++

Java 

Ưu điểm

  • Có thể chạy mã trên mọi loại máy mà không cần cài đặt bất kỳ phần mềm đặc biệt nào
  • Có thể thực hiện nhiều chương trình đồng thời với nhiều tính năng, không sử dụng con trỏ
  • Quản lý bộ nhớ hiệu quả

Java có thể chạy trên mọi loại máy mà không cần phần mềm hỗ trợ
Java có thể chạy trên mọi loại máy mà không cần phần mềm hỗ trợ

Nhược điểm

  • Hiệu suất không cao do bộ thu gom rác, cấu hình bộ nhớ đệm không hợp lệ và bế tắc giữa các quy trình
  • Có ít trình tạo GUI – Swing, SWT, JSF và JavaFX
  • Có thể phải thực hiện những đoạn mã dài và phức tạp, ảnh hưởng đến khả năng đọc của hệ thống

Ngôn ngữ PHP

Ưu điểm

  • PHP là một mã nguồn mở nên việc cài đặt và sử dụng rất dễ dàng, có tính linh hoạt cao nên có thể giải quyết các vấn đề với các phương pháp tùy biến khác nhau
  • Miễn phí và được chia sẻ nhiều trên các diễn đàn nên có thể dễ dàng sao chép và cài đặt sử dụng
  • Khả năng bảo mật cao nên an toàn khi sử dụng
  • Có nhiều cơ hội việc làm với thu nhập cao
PHP là ngôn ngữ lập trình được sử dụng để tạo ra một số lượng lớn các ứng dụng
PHP là ngôn ngữ lập trình được sử dụng để tạo ra một số lượng lớn các ứng dụng

Nhược điểm

  • Cấu trúc ngôn ngữ không được gọn gàng
  • Chỉ có thể sử dụng làm website và các ứng dụng website mở rộng
  • Khả năng bị sao chép và hack mã code dễ hơn các ngôn ngữ khác ở các phiên bản dưới PHP 7 chấm

Python

Ưu điểm

  • Hình thức sáng sủa, cấu trúc rõ ràng, cú pháp đơn giản, ngắn gọn
  • Có trên tất cả các nền tảng hệ điều hành, từ UNIX, MS – DOS, Windows, Mac OS, Linux
  • Tốc độ xử lý cực nhanh, có thể tạo ra những chương trình từ script siêu nhỏ đến những phần mềm cực lớn

Nhược điểm

  • Không có các thuộc tính như: private, public, protected, không có vòng lặp switch…case và do…while
  • Tốc độ xử lý không bằng C++ và Java

Kết luận

Với những thông tin chúng tôi chia sẻ về các loại ngôn ngữ lập trình hy vọng bạn sẽ có thêm nhiều kiến thức về lập trình. Từ đó lựa chọn được loại ngôn ngữ phù hợp nhất với mục tiêu tìm hiểu và làm việc của bản thân. WinPlace chúc bạn luôn may mắn và thành công trên con đường sắp tới.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *